Afgelopen week mocht ik als enige Nederlandse scheidsrechter deelnemen aan de Berliner Osterlehrgang van het Jugend Leistungs Kader in Berlijn. Het JLK van Berlijn is een groep met talentvolle jonge scheidsrechters en tijdens de jaarlijkse Osterlehrgang wordt uit elke regio van Duitsland (Landesverbände) een scheidsrechter uitgenodigd, aangevuld met een scheidsrechter uit district Oost uit Nederland, twee scheidsrechters uit Oostenrijk en de Berlijnse JLK-leden, voor een 'trainingskamp' met presentaties/gastsprekers, theorie-onderdelen en trainingen.

Totaal was er zo een groep van zo'n 40 scheidsrechters, waaronder 1 vrouwelijke 'Schiedsrichterin'. De BFV (Berliner Fußball-Verband) heeft een eigen complex in Berlin-Wannsee (ongeveer 25 minuten met de trein vanaf het centrum van Berlijn) met zo'n 40 2-persoons hotelkamers, een eigen sporthal, en maakt men gebruik van een kunstgrasveld en een atletiekbaan van een club in de buurt.

Nadat ik zaterdags om 15.05 aankwam op station Berlin-Spandau en werd opgewacht door Jens May, één van de begeleiders van de week, werd ik meteen naar het Olympiastadion gebracht voor de Bundesliga-wedstrijd Hertha BSC - Borussia Dortmund. Matig voetbal, zeer veel gemiste kansen, en een belangrijke, discutabele beslissing in de 78e minuut: een afgekeurd doelpunt, wat de 1-0 voor Hertha zou zijn geweest, en heel belangrijk zou zijn voor de strijd tegen degradatie. Zie hier de beelden: http://www.youtube.com/v/hUzc7poL8R0

Is dit doelpunt terecht afgekeurd of niet, dinsdags zou de scheidsrechter van dienst langskomen om de beslissing te verduidelijken, en of het een terechte of onterechte beslissing was (ik dacht meteen dat hij verkeerd zat, maar je weet het maar nooit). Wij zaten op rij 13, precies achter de grensrechter, en er was meteen discussie over!

's Avonds was er de officiële opening waarin iedereen zich voorstelde en was er een uitleg over wat het JLK inhoudt. Ook werden er de regels voor de week uitgelegd, en de straf voor wanneer je te laat was bij een activiteit: 10x opdrukken voor elke minuut dat je te laat bent. Gelukkig was ik de hele week op tijd!

ZONDAG
Zondagochtend was er de belangrijke spelregeltest. Heel belangrijk zelfs voor de Berlijners, want wanneer ze de test niet haalden (is <20 van de maximale 30 punten), ze direct de Osterlehrgang moesten verlaten. De spelregeltest bestond uit 15 open vragen van toch een hoog niveau en voor mij nog lastiger omdat er zinnen en woorden bij waren waar ik weinig van snapte. Met 4 jaar HAVO Duits-1 van zo'n 7 jaar terug was het toch weer een beetje moeilijk en wennen. Voor de rest van de week ging het Duits spreken en begrijpen gemakkelijk, wel waren er een aantal mensen met onbegrijpelijke accenten, maar daar hadden zelfs de Duitsers het moeilijk mee. Conclusie was dat iedereen mocht blijven, en ik zelfs ook nog 20 punten had gehaald, maar ook totaal onbegrijpelijke en vreemde antwoorden had gegeven omdat ik de vraag anders had begrepen.

's Middags gingen we naar een Bundesliga A-junioren wedstrijd tussen Tennis Borussia en Holstein Kiel. Wederom een 0-0 met een scheidsrechter die wel heel autoritair overkwam. Na afloop gingen we de wedstrijd met de rapporteur nabespreken en wat me daar opviel was dat er totaal anders wordt gerapporteerd als in Nederland. Over volgen en positie kiezen werd helemaal niets gezegd (waarbij ik het idee heb dat dat bij ons juist als het belangrijkste wordt gezien) en werd er vooral ingegaan op beslissingen en gegeven kaarten en werd er zelfs bijgehouden hoeveel overtredingen per team er in de wedstrijd waren. De rapporteur zet de opmerkingen dan zelf om in een cijfer, waarbij hij zelf bonus- danwel minpunten kan geven.
Tot slot was er een matige presentatie van een vrouwelijke scheidsrechter, Inka Müller. De presentatie ging over soorten spelhervattingen en mogelijke situaties, maar was te algemeen.

MAANDAG
Maandagochtend hadden we de coopertest. 12 Minuten lang op een constant tempo is niet echt aan mij besteed en het was dus voor mij ook geen verrassing dat ik met enige moeite het minimum van 2400 meter haalde. De sprints die zo’n 10 minuten na de coopertest kwamen (1x50 en 1x200 meter) gingen me duidelijk beter af en daar zat ik dan ook bij de snelsten.

's Middags was er een wedstrijdanalyse met beelden van de Bundesliga-wedstrijd Wolfsburg – Nürnberg door Peter Gabor (oud-Bundesliga-scheidsrechter). Het was een interessante analyse waarbij er bij de scheidsrechter even wat misging: fout op fout en de ene vreemde beslissing na de andere en meerdere foutieve adviezen van de assistenten.
Aan het eind van de middag was er nog een Regenerationslauf door het bos, onder leiding van een Oosterijkse scheidsrechterbegeleider uit Wenen. 
Na het avondeten kregen we nog een presentatie over hoe Fair-Play bij de BFV geregeld is. Grotendeels was het een opsomming van feiten over gegeven rode kaarten, gestaakte wedstrijden en weggestuurde trainers. Ook kregen we een DVD mee over preventie van geweld op en om de voetbalvelden. Een aantal dingen die me opvielen was dat trainers die zich niet konden gedragen er een verplichte cursus is en dat er in Duitsland ook al geruime tijd een zwarte lijst voor voetballers bestaat. Wanneer iemand op die lijst staat, is de 1e mogelijkheid om daar vanaf te komen pas na 5 jaar.

DINSDAG
De dinsdag werd begonnen met een voetbaltraining door een districtscoach (te vergelijken met wat hier het Jeugd Plan Nederland is), wat werd afgesloten met een 4 tegen 4 toernooi. Na afloop van de training hadden we meteen een presentatie van Daniel Siebert (Scheidsrechter in 2e Bundesliga, assistent in de 1e) over de persoonlijkheid en uitstraling van een scheidsrechter. Het was een interessante presentatie met veel tips om bepaalde situaties goed aan te pakken.
Daarna was er een presentatie van een fysiotherapeut over blessures en belangrijke spiergroepen voor scheidsrechters. Voor mij was dit een moeilijke presentatie omdat er heel veel Duitse medische termen in voorkwamen. Waar ik wel veel van heb opgestoken is de spoedcursus reanimeren. Je weet nooit wanneer het nodig is, en dat je dan in ieder geval de basisdingen weet wat je moet doen om de overlevingskans te vergroten.

's Middags kwam dan de scheidsrechter van de wedstrijd van Hertha, Lutz Wagner, langs voor een presentatie. In het veld vond ik hem vaak sjoksen en wandelen en had mijn vrees of de presentatie ook zo zou zijn, maar de presentatie was meer dan fantastisch. Emile Ratelband was er niets bij, één en al energie en een fantastische presentatie van maar liefst 2,5 uur. Hij begon met het afgekeurde doelpunt van Hertha, en gaf toe dat het arbitrale trio, en dan met name de assistent, gefaald hadden. Het gesprek door de headset ging als volgt:

SR: Was war's?
ASR2: Abseits!
SR: Sicher?
SRA2: Ganz klar aktiv Abseits!

Het standpunt van de DFB na afloop was dat er alleen sprake zou zijn van actief buitenspel wanneer de 'buitenspelstaande speler' de bal aangeraakt zou hebben. In dit geval is er sprake van een totaal nieuwe situatie, het gecontroleerd terugkoppen van de bal door de verdediger, en was het dus geen buitenspel en dus een foute beslissing. Ook zei hij nog dat wanneer er direct bij de pass vanaf het middenveld al gevlagd en gefloten was, er niets aan de hand zou zijn en zou iedereen begrijpen waarom er gevlagd werd. De presentatie ging verder over het verkopen van beslissingen en preventief handelen bij bijvoorbeeld duwen en trekken bij corners.

De dag werd afgesloten met een presentatie van Felix Zwayer over de samenwerking tussen scheidsrechter en de assistenten. In Duitsland hebben ze óf neutrale assistenten óf lijnrechters (iemand van de club die alleen de vlag omhoog mag doen wanneer de bal de zijlijn heeft gepasseerd), dit leverde dus wel discussies op waar ik niets aan had, omdat wij niet met neutrale assistenten werken tot de hoofdklasse.

WOENSDAG
Woensdag hadden we eerst weer een conditietraining, om daarna ’s middags richting het Olympiastadion in Berlijn te gaan voor een rondleiding door het stadion. Wat wel jammer was, was dat alles wat met voetbal te maken had al weg was gehaald. Dus de goals, reclameborden, dug-outs, vlaggen en alles wat met Hertha BSC te maken had was weggehaald zodat er eigenlijk gewoon een atletiekstadion overbleef. Na de tour gingen we met de niet-Berlijners een tour maken door Berlijn langs een aantal highlights: grofgezien vanaf de Alexanderplatz/Weltzeituhr via de Unter den Linden richting de Brandenburger Tor via natuurlijk een currywurst-tentje en de Starbucks (blijft toch moeilijk om daar niet even naar binnen te gaan en een Caramel Macchiato te halen). En na 3 uur en 12 kilometer gelopen te hebben had ik het toch wel gehad. Berlijn is mooi, maar komt helaas niet in mijn top 3 van Europese steden.

DONDERDAG
Nadat we donderdagochtend een soort van vijfkamp hadden (waaronder: muurtje schieten, buitenspel-test (voorbeeld), spelregeltest, krachtparkour in de zaal en een soort van estafette op de atletiekbaan) was er ’s middags de FIFA-test. In Duitsland hebben ze niet zoals bij ons de shuttle-run test, maar de FIFA-test. De FIFA-test is een conditietest met eerst sprints, en daarna 10 ronden van 400 meter. De sprintoefening is 6 x 40 meter in maximaal 6,4 seconden (ik zat de 1e 5 keer rond de 5,6 seconden, en de laatste met 100% op 5,44) en daartussen 90 seconden rust. Na afloop van de sprint-test was er de 10 x 400 meter. Elke ronde bestaat uit 150 meter rennen in 35 seconden, 50 meter wandelen in 40 seconden en dan weer 150 meter rennen in 35 seconden en 50 meter wandelen in 40 seconden. Deze test vond ik vrij gemakkelijk en zelfs leuk om te doen. Ik denk zelfs dat je aan deze test meer hebt dan de shuttle-run test, en je deze eventueel ook in Nederland aan kan passen voor de verschillende groepen scheidsrechters (bijvoorbeeld ruimere tijden of minder rondes). De norm voor FIFA-scheidsrechters is overigens sprinten in 6,2 seconden, en de ronden met 30 seconden sprint en 35 seconden rust.


VRIJDAG
Vrijdagochtend was dan de laatste ochtend van de Berliner Osterlehrgang 2010. Na het ontbijt was dan de definitieve afsluiting en kregen we nog een film te zien die Jens 's nachts nog had gemaakt met foto's. Daarna was het dus echt afgelopen en verspreidde iedereen zich weer met trein of vliegtuig over Duitsland, Oostenrijk en Nederland.

Ik heb echt een fantastische week gehad: leuke trainingen, leuke presentaties, een zeer gezellige en enthousiaste groep scheidsrechters en een fantastische sfeer. Van te voren was ik toch wat angstig of ik me met mijn Duits zou redden, maar dat ging dus ganz einfach. Veel geleerd, veel contacten gelegd, maar jammer dat het maar 6 dagen was ;)

Jens, Uwe en alle andere deelnemers: bedankt! Es war geil! (en ja, dat betekent in het Duits wat anders dan in het Nederlands)

Maikel Spijkerman